ASK - FLOW

  CÁCH NHANH NHẤT ĐỂ NÂNG CẤP BẢN THÂN

Bạn đã bao giờ có trải nghiệm như thế này chưa ? Hôm nay cảm thấy rất vui vì cả buổi sáng hiệu quả làm việc rất cao , bạn đã tập trung xử lý được nhiệm vụ quan trọng , kết quả rất hài lòng mà bản thân bạn không hề cảm thấy mệt mỏi chút nào . Hoặc khi đọc một cuốn sách , làm một việc mà bản thân rất thích bạn đã dùng hết tâm trí vào việc đó , quên hết những việc xung quanh , thời gian cũng dường như ngừng trôi , và sau khi làm xong trong bạn có một cảm giác vô cùng vui sướng 

Nhà tâm lý học Mihaly Csikszentmihalyi gọi trạnh thái quên mình này chính là trải nghiệm tối ưu - dòng chảy . Ông giải thích chi tiết về trạng thái dòng chảy như sau , khi cá nhân tập trung hoàn toàn vào một dòng chảy nào đó , sẽ xuất hiện một cảm giác hưng phấn và mãn nguyện cao độ . Lúc này mỗi hành động , suy nghĩ của con người đều được liên kết mượt mà như một dòng nước chảy , tiềm năng cũng được phát huy đến cực điểm .

Dòng chảy cũng chính là chất xúc tác trên con đường phát triển của mỗi người , khi bạn tập trung cao độ , bước vào dòng chảy bạn sẽ gặp một phiên bản vô cùng mạnh mẽ của chính mình . Nếu bạn đang trong con đường mong muốn nâng cao và phát triển bản thân thì mình tin rằng trạng thái Flow sẽ thật sự cần thiết cho bạn . 

Ở đây sẽ chia sẽ về cách ứng dụng trạng thái dòng chảy vào trong cuộc sống , tập trung chia sẻ cách phát triển bản thân bằng trải nghiệm tối ưu dòng chảy như thế nào . Flow là một cuốn sách tâm lý học xuất sắc , một tác phẩm khoa học tổng hợp công trình nghiên cứu trọn đời của nhà tâm lý học Mihaly nên sẽ cần chúng ta đọc lại nhiều lần .

PHẦN 1 : BƯỚC VÀO CÁNH CỬA TẬP TRUNG - TRỞ VỀ VỚI CHÍNH MÌNH

Đã có cuộc khảo sát và phát hiện ra rằng đa số giám đốc điều hành thành công cho biết họ có thể thường xuyên duy trì trạng thái đỉnh cao , những lúc như vậy hiệu suất làm việc của họ cao gấp 4 lần so với mức trung bình, trạng thái đỉnh cao này chính là trải nghiệm dòng chảy 

Có một trường hợp như sau : một công nhân bình thường làm việc trên dây chuyền lắp ráp tại một nhà máy, anh ta cảm thấy công việc rất nhàm chán , khi đi làm luôn lơ đãng , suy nghĩ những chuyện không liên quan , chẳng hạn như lo lắng về chiếc lốp xe hỏng , lo ngại về các thiết bị điện trong nhà chưa được sửa , thậm chi nhớ đến những tin đồn vừa mới nghe thấy, anh ấy thường xuyên không theo kịp nhịp độ của các đồng nghiệp khác , sau đó lãnh đạo phê bình , trừ lương , công việc chẳng mấy suôn sẻ . Ngược lại có một công nhân khác , người này rất thích công việc mình đang làm , so với việc ngồi tán gẫu mơ mộng , anh ấy cảm thấy mỗi ngày đến công xưởng rất thú vị khi đắm chìm trong công việc , niềm vui cũng trổi dậy , thúc đẩy anh ta không ngừng suy nghĩ về việc làm sao để tìm ra cách hoàn thành công việc nhanh hơn , tốt hơn . Thông thường để lắp ráp xong đơn vị linh kiên mất khoảng 43 giây , tuy nhiên để phá vỡ kỷ lục , mỗi ngày anh ấy đều nổ lực tập trung cao độ nhất để luyện tập , dần dần anh ấy đã có thể dễ dàng duy trì sự tập trung , thậm chí có thể hoàn toàn không bị những cuộc trò chuyện đùa giỡn xung quanh làm ảnh hưởng, cuối cùng trong trạng thái không chút phân tâm , anh ấy đã rút ngắn thời gian lắp ráp xuống còn 28 giây , nhận được sự công nhận và khen thưởng từ cấp trên . Qua câu chuyện này chúng ta thấy rằng , cùng một môi trường , cùng một điều kiện như nhau nhưng 2 người công nhân lại có kết quả vô cùng khác biệt , sự khác biệt nằm ở chỗ , một người có thể dễ dàng chặn đứng những phiền nhiễu duy trì sự tập trung và trải nghiệm làm việc trong trạng thái dòng chảy còn người kia thì không .

Nhà giáo dục người Nga đã từng nói , tập trung là cánh cửa duy nhất của tâm hồn chúng ta , mọi thứ trong ý thức của bạn đều phải bước qua sự tập trung mới có thể đi sau vào bên trong . Điều này có nghĩa rằng sự tập trung không chỉ là sự khởi đầu của mọi hoạt động tâm lý và cũng là nền tảng của hoạt động trí não trong bạn . Nếu không mở được cánh cửa tập trung này , bạn sẽ mất kết nối với ý thức bên trong mình , khi không thể bước vào bên trong bạn cũng không thể biết được bản thân tôi có tiềm năng gì , sẽ trở thành người như thế nào , có cuộc sống ra sao và sứ mệnh của bạn là gì ? 

Hơn nữa như tác giả đã nói , thứ đã và đang khiến cho cuộc sống của bạn không được như ý chính là sự hỗn độn . Nghiên cứu phát hiện ra , mỗi khi chúng ta làm bất cứ việc gì mà không tập trung thì sẽ xảy ra hiện tượng mất trật tự nội tâm hay còn gọi là entropy tâm thần . Entropy sẽ làm rối loạn tâm trí của bạn , dẫn đến sự tan rã của ý thức cái tôi , từ đó làm giảm hiệu suất học tập cũng như làm việc .

Chính vì thế để phát triển bản thân , chúng ta phải tìm cách phản entropy bằng việc đó là tăng mật độ trải nghiệm của trạng thái dòng chảy một cách thường xuyên hơn và nhiều hơn nữa . Mà yếu tố cốt lõi đầu tiên ở đây để bạn có thể bước vào trạng thái dòng chảy đó chính là sự tập trung hoàn toàn 

DEEP WORK - RULES FOR FOCUSED SUCCESS IN A DISTRACTED WORLD

Khi bạn luyện tập sự tập trung hoàn toàn vào một việc có thể nói gần như mọi nút thắt trong cuộc sống của bạn sẽ được gỡ bỏ , bạn có thể nâng cao năng lực của chính mình , biến nó thành khả năng cốt lõi không thể bị thay thế , và thậm chí cuộc sống của bạn sẽ hạnh phúc hơn rất nhiều . 

CÓ 4 CHIẾN LƯỢC CÓ THỂ ÁP DỤNG GIÚP CHO MỘT NGƯỜI TẬP TRUNG CAO ĐỘ

1. Chiến lược nhịp điệu 

Ở chiến lược này chúng ta sẽ lên lịch cố định để tập trung hết mình như một thói quen hàng ngày . Ví dụ mỗi buổi sáng dành ra 90 phút không dùng điện thoại và tập trung toàn tâm toàn ý vào công việc . Nếu như có bất cứ lo âu nào xảy ra , hãy viết ra giấy , gấp lại , và tự nhủ sẽ không nghĩ đến nó mà tập trung hoàn toàn vào thời gian đã quy định 

2. Chiến lược hai đỉnh 

Chúng ta sẽ chia thời gian làm việc thành 2 đỉnh , tức là sẽ chia thời gian là việc sâu và thời gian làm việc nông xen kẽ với nhau . Ví dụ dành ra 4 ngày tập trung hoàn toàn giải quyết một việc quan trọng và 3 ngày còn lại sẽ làm những công việc lặt vặt , ít cần đến sự tập trung cao độ hơn

3. Chiến lược tu sĩ 

Ở chiến lược này chúng ta sẽ giống như những nhà tu sĩ , cắt đứt mọi liên lạc với thế giới bên ngoài , cô lập mình trong một môi trường tách biệt . Chiến lược này thường sẽ phù hợp với những người làm công việc sáng tạo

4. Chiến lược nhà báo 

Đây là chiến lược khó nhất , nhưng cũng mang lại hiệu quả nhất . Rèn luyện chiến lược này sẽ giúp cho chúng ta khả năng linh hoạt , chuyển mình vào trạng thái tập trung cao độ , làm việc sâu bất cứ lúc nào trong lịch trình . Khi nào bạn có thể thực hiện chiến lược này , khả năng tập trung của bạn sẽ trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết , giúp bạn đạt được hiệu suất cao , có kết nối sâu sắc với mọi hoạt động bằng ý thức chủ đích và sống một cuộc sống từng giây từng phút trọn vẹn hơn .

Sẽ có những bạn rất khó tập trung khi có tiếng ồn xung quanh ,đôi khi cần nhốt mình vào một góc yên tĩnh nào đó mới có thể làm việc và đọc sách hiệu quả . Tuy nhiên có những môi trường sống và học tập sẽ không còn nhiều khoảng thời gian lớn trong ngày để có thể tập trung tuyệt đối , vừa học vừa làm cũng phải vừa tranh thủ đọc sách viết nội dung, tất cả sẽ trở thành thử thách lớn. Cuộc sống ngày nay đã khiến cho thời gian của chúng ta đã bị chia cắt quá vụn vặt , vì vậy việc rèn luyện khả năng cao độ bất cứ lúc nào thực sự rất quan trọng .

Một trong những cách giúp bạn làm được điều này đó là tu luyện chánh niệm . Chánh niệm trong ăn uống , chánh niệm trong đi bộ , chánh niệm trong đánh răng , mặc quần áo , bất cứ hành động nào trong cuộc sống hàng ngày , hãy cho đó là cơ hội để có thể kết nối sâu hơn với mọi khoảnh khắc xung quanh . 

Chánh niệm có nghĩa là bản thân chúng ta đưa ý thức của mình hiện diện trên từng hành động mình đang làm ở ngay thời điểm hiện tại . ( Bạn có thể đọc những cuốn sách về Chánh niệm của thiền sư Thích Nhất Hạnh và sau đó tu tập mỗi ngày nhắc nhở bản thân phải có chánh niệm trong từng lời nói , mỗi lần mệt mỏi hay xử lý cơn nóng giận cũng đều cần phải có chánh niệm ) 

Khi bạn đã có sự tập trung , chú ý vào hiện tại trong từng việc làm hàng ngày , dần dần bạn sẽ dễ dàng tập trung hoàn toàn vào công việc của mình bất cứ lúc nào , và nếu có thể tập trung tinh thần hoàn toàn , bạn có thể trải nghiệm được niềm vui quên mình . Sự tập trung càng cao , cảm giác thỏa mãn càng lớn dẫn đến một vòng tuần hoàn tích cực ,dần dần bạn sẽ nhận thấy mình không còn phân tâm bởi những điều phức tạp ngoài kia , không còn bị ảnh hưởng bởi những thông tin không liên quan . Niềm vui cao cấp và lớn lao đến từ nội tại này như một liều thuốc tăng cường giúp bạn chống lại sự hỗn độn của thế giới bên ngoài và cũng chính là giúp bạn thoát khỏi sự xáo trộn bên trong. 

Bất cứ việc nào , hành động gì trong cuộc đời này đều cần bạn bước vào cánh cửa tập trung trở về với chính mình .Và đây cũng chính là điều đầu tiên mình muốn chia sẻ với các bạn đễ có thể dễ dàng tập trung đắm mình trong trạng thái dòng chảy , từ đó nâng cao , cải thiện hiệu suất công việc , giúp bản thân phát triển những tiềm năng ,tiến bộ không ngừng và đặc biệt là giúp bạn cảm nghiệm sâu sắc niềm vui nội tại lớn lao 

PHẦN 2 : TOÀN TÂM TOÀN Ý , HÀNH ĐỘNG VÀ TÂM TRÍ HỢP NHẤT 

Ngoài xây dựng cho mình sự tập trung cao độ thì yếu tố cốt lõi thứ hai để bạn có thể trải nghiệm trạng thái dòng chảy đó chính là có thể toàn tâm toàn ý làm một việc . 

Tuy nhiên câu hỏi ở đây đặt ra là : Việc gì mới là việc mà chúng ta có thể dễ dàng toàn tâm toàn ý ? Tác giả đã chỉ ra trạng thái dòng chảy chỉ diễn ra khi bạn làm một công việc không quá khó khăn và cũng không quá dễ dàng với bạn , khó quá bạn sẽ bỏ cuộc, dễ quá cũng không có hứng làm 

Trong cuốn thức tỉnh nhận thức có nhấn mạnh rằng , khu vực để học tập và trưởng thành tốt nhất đó là rìa của vùng thoải mái , tức là bạn cần ra khỏi vùng thoải mái của mình, tự tạo cho mình một chút thử thách nhưng đừng đi quá xa , mà hãy làm việc trong vùng lân cận của sự thoải mái , đó là những việc bạn có thể kiểm soát dễ dàng hành động diễn ra tự nhiên , trôi chảy , sau đó trong quá trình thực hiện bạn sẽ cảm thấy dễ chịu , không bực tức , khi hoàn thành thì bạn sẽ nhận được phản hồi một cách nhanh chóng và có được cảm giác hài lòng . Cảm giác hài lòng ở đây không chỉ đơn giản ở bề nổi đó là ( ôi vui quá tôi đã làm việc xong ) mà phải là sự hài lòng sâu sắc đến từ bên trong . Điều này có nghĩa là công việc bạn đang làm phải đạt được sự hòa hợp giữa tâm trí và hành động , nó không khiến xảy ra mâu thuẫn nội tâm trong bạn ( ví dụ nếu bạn ép mình phải kiếm thật nhiều tiền bằng một công việc mà từ sâu thẳm bạn không công nhận, bạn cảm thấy chán ghét cách thức nó diễn ra để thu hút mọi người bỏ tiền mua hàng của công ty bạn , thì ngay cả khi hàng thành xuất sắc các chỉ số bạn cũng không có cảm giác hài lòng sâu sắc , bạn chỉ đạt được sự thỏa mãn tạm thời do dopamin tiết ra khiến bạn tiếp tục cố gắng để có địa vị cao hơn, được nhiều người khác nể trọng hơn, nhưng khi đạt được những điều đó cuối cùng bạn vẫn sẽ cảm thấy trống rỗng 

" Việc chạy theo sự tham lam vô độ sẽ không bao giờ giúp chúng ta có được trạng thái dòng chảy " - Mihaly 

Vì vậy hãy chọn một công việc không bị chi phối bởi dục vọng , một công việc có tính thử thách nhưng không quá khó , khi đó bạn có thể toàn tâm toàn ý vào công việc , kết hợp với sự tập trung cao độ bạn sẽ có cảm giác thời gian như như biến mất , quên mất cả bản thân như thể bạn đang trôi theo một dòng chảy , chính lúc này bạn đang được trải nghiệm trạng thái dòng chảy .

Tuy nhiên có thể sẽ có người thắc mắc rằng đấy là những công việc yêu thích thì mới có thể toàn tâm toàn ý , việc nào mà không thích thì có cố mấy cũng không được . 

Trong cuốn sách Anne tóc đỏ dưới chái nhà xanh có một câu rất hay : " Nếu bạn quyết định có một khoảng thời gian vui vẻ , bạn luôn có thể có một khoảng thời gian vui vẻ " . Ngược lại , nếu từ đầu đã nghĩ điều đó không vui , thì cứ thế mọi việc sẽ chẳng thể nào vui . Hãy tìm ra được việc yêu thích và đam mê và bạn sẽ có thể toàn tâm toàn ý dễ dàng đi vào trạng thái dòng chảy 

Trên thực tế , nếu bạn đang có cơ hội làm công việc mà mình đam mê thì đó là một điều vô cùng may mắn tuyệt vời , hãy tận dụng và tiếp tục phát huy , nhưng mà chắc chắn trên đời này không phải ai cũng có thể dễ dàng được làm công việc mà mình yêu thích . Trong trường hợp này khi mà bạn không biết mình thích gì hoặc chưa tìm được việc lý tưởng thì tốt hơn hết hãy giống như cuốn sách " Nhân gian đáng giá có nói :  Nếu không thể thay đổi được số phận chi bằng hãy yêu thích công việc hiện tại của mình " 

" Khi bạn có thể không cần quan tâm đến những gì xảy ra bên ngoài, chỉ cần thay đổi nội dung ý thức bên trong mình, bạn cũng có thể quyết định bản thân vui vẻ hoặc buồn bã " . Tức là ngay cả công việc bình thường nhất chỉ cần bạn có thể tập trung hoàn toàn vào việc đó tạo ra những trải nghiệm dòng chảy, bạn cũng có thể biến nó trở nên thú vị và ý nghĩa với chính mình, nói cách khác cảm xúc tiêu cực và những hành vi như chán nản , uể oải , lười biếng không phải do bản thân sự việc mà do niềm tin sai lầm xuất phát từ chính nhận thức và những đánh giá chủ quan của bạn về sự kiện đó 

Thực chất đối mặt với công việc mà bạn không thích , bạn vẫn có thể tìm được niềm vui từ đó , chỉ cần thỏa mãn được 2 sự kiện sau đây : 

- Điều kiện đầu tiên : hãy bắt đầu bằng một tâm thái tích cực , hãy ngừng than phiền , ngừng việc chỉ cảm nhận về công việc giống như là một gánh nặng , một khó khăn

- Điều kiện thứ hai : hãy tự nhủ rằng bạn thích công việc này . Ví dụ nếu bạn sợ môn toán , để cải thiện tình hình giống như cuốn sách học cách học đã nói , trước tiên bạn phải thay đổi niềm tin của mình , hãy nghĩ rằng môn toán không hề đáng sợ và bạn rất yêu thích nó , hay như trong cuốn sách thói quen tí hon đã chỉ ra rằng , trước khi hình thành một thói quen nào đó , hãy tự thiết lập bản sắc cho mình , hãy tưởng tượng ra bạn là một chuyên gia trong lĩnh vực ấy , bản sắc của bạn sẽ tự khắc dẫn sắt bạn vượt qua những nỗi sợ , sau đó hình thành cho bạn những hành vi tích cực , điều này cũng tương tự với kỹ thuật mà Mihaly đã đưa ra là " hãy mơ mộng " - mơ mộng mà tác giả đề cập tới không phải là kiểu mơ mộng viễn vông không thực tế mà là sự tự ám thị tâm lý có mục đích ". Ở nhiều người thành công chúng ta đều thấy được sức mạnh của sự tự ám thị.

Học cách mơ mộng đúng cách , chính là tưởng tượng tự ám thị mà đi đến hành động . Nếu không có hành động thì tưởng tượng sẽ chỉ là ảo vọng  . Sự tự ám thị hiệu quả phải có mục tiêu rõ ràng và cần lập kế hoạch từng bước để thực hiện

Những yếu tố trên sẽ giúp bạn có thể làm việc toàn tâm toàn ý và dễ dàng bước vào trạng thái dòng chảy 

PHẦN 3 : PHÁT HIỆN DÒNG CHẢY TRONG NỖI CÔ ĐƠN

Cách cuối cùng để giúp chúng ta đi vào trạng thái dòng chảy đó là phát hiện dòng chảy trong nỗi cô đơn. Sau hơn hàng ngàn trường hợp nghiên cứu , Mihaly đã được ra một quan điểm , một người biết cách tìm thấy trạng thái dòng chảy trong cuộc sống thì trong ngay cả trong hoàn cảnh tuyệt vọng nhất cũng có thể tìm thấy niềm vui . Khi một người ở một mình họ mới có thể trở thành chính mình , khi ở một mình chúng ta mới có cơ hội cho bản thân được tĩnh tâm tập trung vào một việc và tận hưởng niềm vui , sự cô đơn này chính là một loại cô đơn chất lượng cao .

Tuy nhiên trong thời đại thông tin bùng nổ hiện nay , phần lớn mọi người không biết cách ở một mình , càng không thể tận hưởng sự cô đơn , khi ở một mình thì nhiều người sẽ phải cầm điện thoại , mở một bộ phim, chơi game giải trí để lấp đầy khoảng trống trong tâm hồn, tâm trí của bạn cũng không ngừng xao động trước những lo âu - nguyên nhân chính ở đây là chúng ta thiếu kỷ luật nội tại vững chắc , năm này qua năm khác trở nên lười biếng , tâm thần bị hỗn loạn ngày càng nghiêm trọng và để phản kháng lại chúng ta cần phải tập trung tận hưởng hưởng nỗi cô đơn bằng cách thêm màu thú vị cho cuộc sống thông qua các trải nghiệm dòng chảy 

Hầu hết mọi hoạt động trong cuộc sống đều có thể tạo ra dòng chảy như là leo núi , làm bánh , học nhảy, trồng cây , tự may quần áo , chế tạo đồ đạc từ phế liệu ...vv... những thú vui và sở thích nho nhỏ ngoài ngoài công việc bận rộn hằng ngày như thế này , sẽ trở thành dòng chảy trú ẩn trong tâm trí bạn, giúp làm dịu những cảm xúc phức tạp , từ đấy điều chỉnh và củng cố bản thân . Một người có khả năng tự chữa lành cao và có thể vực dậy sau những khó khăn là người ngay cả khi cô đơn và không có việc gì làm cũng sẽ tìm ra việc để làm thay vì mải mê theo đuổi phần thưởng của xã hội thì họ không ngừng tập trung làm phong phú bản thân , lấp đầy chính mình bằng hàng loạt những khoảnh khắc sống ý nghĩa trọn vẹn

Việc tận hưởng niềm vui nhưng không được để bản thân bị nghiện , không để trở thành nô lệ của sự theo đuổi thú vị , bên cạnh đó để tránh cho hỗn độn tâm trí không để tăng Entropy thì bạn cần giữ cho cuộc sống được cân bằng . Hãy nhớ rằng bất kể thứ gì đi đến quá đà cũng sẽ mất kiểm soát và tạo ra cảm xúc tiêu cực 

Ngoài ra , vẫn còn một cách nữa để có thể dễ dàng trải nghiệm dòng chảy , đó là thưởng thức nghệ thuật và tăng cường vận động . Khi không ngừng nâng cao khả năng cảm nhận nghệ thuật , chúng ta sẽ có thể dễ dàng đạt dược trạng thái dòng chảy . Ví dụ như nghe nhạc một cách nghiêm túc và tập trung , những dao động tâm hồn sẽ được rung lên do âm thanh chất lượng mang lại cũng có thể giúp cho con người bước vào trải nghiệm tối ưu . Bên cạnh đó vận động luôn là một cách giảm căng thẳng tuyệt vời , khi chúng ta thách thức giới hạn của cơ thể , những cảm xúc tiêu cực như chán nản , mệt mỏi , không hài lòng sẽ theo mồ hôi thoát ra , để lại một cơ thể nhẹ nhàng và tâm hồn thoải mái , từ đó dễ dàng đi vào trạng thái dòng chảy , vực dậy bản thân bạn trong nỗi khổ đau .

" Bất kỳ ai có thể kiên trì vượt qua đau khổ và thất bại , cuộc đời của họ sẽ trở thành một dòng chảy không ngừng : Đó là một chuỗi trải nghiệm sự tập trung , toàn tâm toàn ý , nhất quán có trật tự , và tạo ra vô vàn ý nghĩa , niềm vui từ trật tự nội tại đó " 

Trong quá trình tìm kiếm dòng chảy , chúng ta không khỏi phải chịu đựng cô đơn khi đối mặt vấn đề một mình hay sự nhàm chán liên tục , nhưng sự khó khăn và vất vả này chỉ là tạm thời , đó chính là thử thách cần thiết để bạn trưởng thành. Vậy nên hãy đặt ra mục tiêu cụ thể rõ ràng , tập trung cao độ , yêu thích công việc mình làm , toàn tâm toàn ý kiên nhẫn vượt qua, bạn sẽ trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết với sự trợ giúp của dòng chảy trên con đường phát triển bản thân .