ASK - MENTOR , HỌ Ở ĐÂU ?

MENTOR, HỌ Ở ĐÂU?

Rất nhiều bạn, sau khi đọc hoặc nghe podcast thì nhắn tin rất tha thiết mong muốn được tôi nhận làm mentor. Trước hết, tôi rất cám ơn tình cảm đó của các bạn, nhưng có lẽ không cần phải nói thì ai cũng hiểu rằng tôi là một người cùng lúc đảm nhiệm nhiều trách nhiệm, từ việc kinh doanh, mentor cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ đang chuẩn bị quốc tế hoá, đang phát triển nhượng quyền, đến vai trò là tác giả, là nhà hoạt động xã hội, hoạt động cộng đồng với dự án Thư viện Ước mơ hiện đã 125 thư viện và mỗi năm đang mở rộng thêm 100 thư viện mới, là người mẹ đang đồng hành và học tập, mentor cho chính con gái của mình. Song song với đó, tôi vẫn hàng ngày dành thời gian viết và làm podcast cho các bạn. Nói vậy để các bạn hiểu rằng, thật ra tôi không đủ thời gian để có thể gặp từng người, mentor hay giúp đỡ từng bạn đọc.

Tuy nhiên, vấn đề chúng ta trao đổi hôm nay không phải là vấn đề của tôi mà là vấn đề của các bạn. Không phải cứ phải là tôi thì mới có thể là mentor cho bạn được, vì tôi thật ra không có khả năng, và bạn không thể ngồi chờ. Bạn cần hiểu rằng, mentor của tất cả chúng ta họ đang sống và tương tác với chúng ta hàng ngày. Mentor đó có thể là gia đình mình, có thể là thầy cô, sếp hay đối tác của mình, có thể là bạn bè đồng nghiệp của mình, có thể là một ai đó mà ta đang tương tác ngoài xã hội, trong những hoạt động cộng đồng chẳng hạn.

Mentor, họ là nhiều người khác nhau, và cùng một lúc, bạn có thể có nhiều mentor khác nhau, mỗi người một lĩnh vực. Có những người sẽ đặt câu hỏi, giúp cho bạn tìm ra lời giải cho chính mình trong cuộc sống cá nhân, quan hệ với người thân, gia đình. Có những người sẽ hướng dẫn, dẫn dắt bạn về sự nghiệp, phát triển bản thân, chuyên môn. Có những người sẽ xuất hiện và đặt những câu hỏi về nhân sinh quan, giúp bạn tự mình đi tìm hành trình giá trị và mục đích sống của bản thân, vv. Trong cuộc đời của mỗi con người, sẽ có nhiều mentor như thế xuất hiện, có những người chỉ một đoạn, có những người một hành trình, có người chỉ thoáng qua, làm ta thức tỉnh bằng thái độ sống và tấm gương của họ, hoặc chỉ đặt cho ta một câu hỏi làm thay đổi cuộc sống….

Mentor, họ là người bình thường quanh ta

Thường thì, ai cũng muốn cứ phải là một người xa xôi nổi tiếng nào đó làm mentor cho mình. Mong muốn đó không sai, nhưng rất không thực tế. Trước tiên, khi bạn còn chưa có một tương tác thực tế ngoài đời với một ai đó, việc bạn đề nghị họ nhận mình làm mentee sẽ cực kỳ khó, vì họ còn chưa biết bạn là ai thì làm sao có thể qua vài tin nhắn mà nhận mentor cho bạn được. Một người mentor giỏi thật ra rất khó khi chọn mentee, vì họ hiểu rằng nếu đã không nhận thì thôi, nếu nhận thì phải dành rất nhiều tâm sức, thời gian, phải cực kỳ quan tâm đến sự tiến bộ và thay đổi của mentee mình đã chọn. Cho nên, mentor có trách nhiệm không ai dễ dàng nhận mentee cả. Họ quan sát, tìm người cùng giá trị, biết dựa vào chính mình, luôn nỗ lực, chủ động xây dựng nội lực bản thân chứ không bao giờ dựa dẫm người khác. Không có mentor nào giỏi đến nỗi biến người lười biếng, thiếu tự lập, thiếu trách nhiệm với bản thân thành người giỏi được. Bạn phải tự mình có trách nhiệm với bản thân đã, rồi thì mentor họ chỉ xuất hiện để đặt vài câu hỏi, đưa ra vài dấu chỉ, giúp bạn nghĩ ra thêm vài con đường.

Mà người có thể hiểu ra, nhìn ra, quan sát được, biết bạn cần gì thật ra là người xung quanh bạn, đang làm việc hay đồng hành với bạn, đang tồn tại đâu đó xung quanh cuộc đời bạn. Khi và chỉ khi họ có tương tác rồi, có gặp gỡ và trao đổi rồi, có làm một việc gì đó cùng bạn rồi thì mới có thể biết được có nên nhận bạn làm mentee không, bạn có thật sự cần mentor không, và họ có phải là người mentor theo định mệnh cho bạn hay không. Đừng suy nghĩ viễn vông và đi tìm những vì sao không với tới. Hãy thực tế, trước hết là tự mình hãy tận nhân lực, cố gắng hết sức vì trách nhiệm của chính mình cho bản thân trước đã, rồi thì mentor họ sẽ xuất hiện. Và họ, là những người đang hiện hữu xung quanh đời bạn đó thôi, không ở đâu xa xôi, không cần phải mò kim đáy biển. Có khi, ai đó đã đặt để vài câu hỏi để mentor cho bạn rồi mà chính bạn cũng không nhận ra, không hay biết, chưa cám ơn. Có khi, bạn dành thời gian tĩnh lặng để suy nghĩ lại đi, nhiều khi bạn đã có mentor rồi mà bản thân còn chưa hay biết.

Mentor không giải quyết vấn đề giùm ai

Rất nhiều người hiểu sai, cho rằng mentor là người xuất hiện để giải quyết mọi khó khăn, thử thách, vấn đề giùm cho mình. Dạ không bao giờ có người như vậy xuất hiện trong cuộc đời này đâu. Quên đi. Bỏ đi nha. Đời mình mà bản thân mình còn không chịu trách nhiệm thì đừng bao giờ đi mong cầu gì ở ai. Không ai trên đời này rảnh đâu. Đời họ mà họ còn chưa xử lý xong kia kìa. Ai rảnh mà đi lo cuộc đời người khác. Có chăng, khi họ mang trên mình giá trị giúp đỡ cộng đồng và xã hội thì họ sẽ dành một ít thời gian của cá nhân ra để mà đóng góp vào công cuộc đó. Còn lại thì họ vẫn cứ phải lo đời của họ trước. Ngay cả người nhà, vợ chồng, tri kỷ gì đó của bạn cũng phải lo đời của họ, có thể dành nhiều thời gian hơn cho bạn nhưng vẫn không thể nào dành hết cả đời chỉ để lo cho bạn. Thành ra, đầu tiên hết là please đừng bao giờ mong chờ bất kỳ ai đến để mang bạn đi thật xa, khỏi mọi vấn đề rắc rối hay khó khăn mà bạn đang gặp phải. Không có!

Mentor, họ chỉ làm một việc, đó là đặt câu hỏi, đưa ra thêm góc nhìn mới, góc nhìn khác, chỉ cho bạn cách tự học, cách tự thân vận động, cách tự đưa ra quyết định và lựa chọn. Rồi thì, bạn vẫn phải tự mình chọn lựa, tự mình quyết định, tự mình chịu trách nhiệm. Nếu thành công, đó là nhờ bạn nỗ lực. Nếu thất bại, đó là vì bạn chưa làm đủ, chưa làm tới hoặc có đôi khi kém vài ba phần may mắn. It’s OK. Không được thì mình làm lại thôi, tìm cách khác thôi, thử cách tiếp cận mới thôi chớ có gì đâu. Mentor họ vẫn ở đó, dù bạn có thành công hay không, dù con đường của bạn gập ghềnh như thế nào, dù tâm trạng và cảm xúc của bạn lên hay xuống. Họ không ở đó để bạn dựa vào. Họ ở đó để chỉ cho bạn cách xây dựng nội lực mạnh lên, để tự mình có thể đối diện và xử lý mọi vấn đề của chính mình trong cuộc sống.

Mentor, họ chỉ xuất hiện khi bạn đã tận nhân lực

Con người, rất hay tìm cách dễ nhất, lười biếng nhất, đỡ mất sức lao động nhất để dựa vào. Và cách tốt nhất để đạt được điều này là mượn lực hay lợi dụng người khác. Mình tránh cho người khác làm. Mình nhờ cho người khác ra tay. Mình mồi mồi cho người ta xông ra đỡ, vv. Nếu bạn đang tìm cách tránh né, ùn đẩy, vay mượn tâm sức của người khác để được việc cho mình. Sorry nha! Bạn không đáng để có mentor. Chuyện của mình bạn còn không tận nhân lực, không cố hết sức, không bỏ hết nội lực vào thì ai người ta muốn giúp đỡ hay dẫn dắt bạn. Cho nên, có khi bạn đang không cần mentor mà thực tế là đang cần nhắc nhở bản thân mình tự học, tự rèn luyện, tự chịu trách nhiệm, tự hành động vì chính mình trước đã. Khi bạn đã làm được điều này thì mentor của bạn vì nhìn thấy, cảm kích việc bạn quá tự lực cánh sinh, quá có tiềm năng mà xuất hiện.

Tận nhân lực tri thiên mệnh là như thế. Khi bản thân mình còn chưa cố gắng và nỗ lực đủ, hết sức, không gì ngăn cản được thì đừng dành thời gian đi tìm bóng trăng đáy nước làm gì, chỉ vô ích mà thôi.

Vậy cho nên, có khi ta nên dừng lại và đừng hỏi mentor mình ở đâu, mà quan trọng là ta cần đặt câu hỏi tôi đang ở đâu, tôi có hiện diện cho chính bản thân mình hay chưa, tôi có tận nhân lực và làm tất cả những gì có thể vì sự thành công của bản thân chưa. Cứ làm, cứ cúi đầu làm, rồi vũ trụ sẽ biết khi nào cần gởi trợ lực đến cho bạn. Đừng lăn tăn tìm kiếm làm gì. Mentor, họ vẫn đang ở đâu đó, gần ta, quan sát ta, và họ chỉ xuất hiện khi họ cảm kích, yêu quý, ngưỡng mộ tinh thần và tâm thế quyết liệt, tự chủ, chính trực và kiên trì của bạn.

BẠN QUÝ THỜI GIAN ĐẾN CỠ NÀO?

Câu chuyện thời gian là câu chuyện nói hoài không hết, vì tính mình thì quá quý trọng thời gian, nhưng cảm thấy nhiều người do không hiểu rõ về mức độ quý giá của thời gian nên vô tình hay cố ý lãng phí thời gian người khác. Có thể đối với nhiều người, việc lãng phí thời gian người khác là chuyện nhỏ, vì nó cũng chẳng ảnh hưởng gì tới bạn. Nhưng với tôi, người lãng phí thời gian người khác là người không đáng kết giao. Khi người ta vô tình hay cố ý lãng phí thứ quý giá trong đời mình thì họ hoàn toàn không quan tâm, không tôn trọng và chắc chắn là không trân trọng sự hiện diện hay đóng góp của mình. Người vậy thì kết giao làm chi?

Khái niệm về giá trị thời gian đối với nhiều người có thể rất khác nhau. Với người này, thời gian có thể chỉ đáng giá vài chục ngàn đồng đến vài trăm ngàn đồng. Đối với người tạo ra giá trị cao hơn, thời gian có thể đo bằng vài triệu hay vài chục triệu. Đối với người thành công hơn nữa, thời gian có thể có giá gấp trăm ngàn lần như vậy, và có thể vô giá, vì không còn ai có thể bỏ bất kỳ số tiền nào ra để mua được thời gian của họ. Vì vậy, những người khác nhau sẽ định giá thời gian khác nhau, tuỳ thuộc vào khả năng tạo ra giá trị của cá nhân họ trong cùng một khoảng thời gian đó. Nhưng cũng vì giá trị được định giá khác nhau, nên người ta sử dụng nó với tâm thế hoàn toàn khác nhau. Người rất quý thời gian, lãng phí một chút cũng tiếc đứt ruột, như tôi chẳng hạn. Kẻ thì cứ vung vãi thời gian tán loạn vì thật ra bản thân họ cũng không tạo ra giá trị gì hay ho từ thời gian đó.

Hiểu và định giá thời gian

Tôi hay đưa ra ví dụ một tháng ai đó đang thu nhập bao nhiêu. Lấy thu nhập đó chia cho số ngày làm việc và số giờ làm việc để định giá thời gian 1 tiếng đồng hồ của bạn là bao nhiêu tiền. Tính thành tiền cho nó dễ hình dung, vì con người ai cũng quý tiền nhưng chẳng bao giờ quan tâm đến thời gian. Khi làm bài tập này, bạn sẽ thấy có sự khác biệt rất lớn về giá trị thời gian. Có người 1 giờ chỉ làm ra vài ngàn, vài chục ngàn. Có người 1 giờ tạo ra vài chục, vài trăm triệu hay vài tỷ. Khi mang số tiền tạo ra trong một giờ ra so sánh, bạn sẽ thấy là giá trị tính bằng tiền theo đơn vị giờ của bạn và của người xung quanh hoàn toàn khác nhau. Con số này có khi chênh lệch vài chục, vài trăm, vài ngàn lần, vv. Vậy, câu hỏi sẽ là, nếu 1 giờ của bạn chỉ đáng giá bằng 1/1000 của ai đó thì bạn có nên đi phí phạm thời gian của người ta không? Bạn thì thấy không sao, nếu đo bằng giá trị thời gian của bạn, nhưng họ sẽ có sao nếu đo bằng giá trị thời gian của họ.

Ví dụ, tôi đã từng gặp nhiều bạn trẻ có giá trị thời gian bằng 1/1.500 lần giá trị thời gian của tôi. Như vậy, khi tôi bỏ ra 1 giờ đồng hồ để giúp bạn ấy, thì đồng nghĩa với việc tôi vừa sử dụng tổng cộng 1.500 giờ theo giá trị thời gian của bạn. Khi đưa góc nhìn từ lăng kính như vậy, nếu bạn lãng phí 1 giờ đồng hồ đó của tôi, thì nó đồng nghĩa với việc bạn vừa lãng phí 1.500 giờ làm việc theo giá trị thời gian tương đương của bản thân mình. Nếu ai đó dành cho bạn 1 tiếng đồng hồ quý giá, có giá trị cao như vậy của người ta, hãy học cách trân quý nó, vì giá trị thời gian đó của họ có thể cực kỳ đắt. Và nếu mình không biết trân quý nó, thì có lẽ người ta sẽ không bao giờ muốn lãng phí thời gian đó cho bạn nữa. Khi bạn hiểu và đánh giá được giá trị thời gian từ góc nhìn của người có giá trị thời gian cao hơn bạn rất nhiều, bạn sẽ biết phải đối xử với thời gian thế nào và hành xử ra sao với người dành thời gian cho mình.

Học cách nâng cao giá trị thời gian của bản thân

Tương tự, không ai tự nhiên không làm gì mà giá trị thời gian của họ tăng giá trị lên cả. Nếu muốn giá trị 1 giờ đồng hồ của bạn được định giá cao thì bản thân bạn phải tạo ra giá trị cao, với mức giá tương ứng mà thị trường có thể trả cho 1 giờ đồng hồ đó. Có người 1 giờ chỉ vài chục ngàn. Có người 1 giờ tính bằng trăm triệu, tỷ đồng. Không phải tự nhiên mà họ có giá trăm triệu một giờ. Họ đã trải qua quá trình học hỏi, không ngừng phát triển bản thân, trở thành chuyên gia hàng đầu, doanh nhân, nhà đầu tư hàng đầu, và không ngừng tiếp tục hỏi hỏi và nâng cao giá trị đó mỗi ngày. Bạn có đang làm như vậy hay không?

Lý do vì sao tôi rất đặt nặng việc phát triển bản thân, rất không chấp nhận các cá nhân cứ lơ ngơ, qua loa, làm cho qua, cho có là như vậy. Họ còn không tôn trọng thời gian cá nhân của họ thì những người như vậy chắc chắn không tới đâu và làm được gì hay ho trong đời. Cam kết xuất sắc, chuyên nghiệp, cải tiến, nâng cao tiêu chuẩn bản thân mỗi ngày là cam kết của người thành công. Còn những ai cho đến giờ phút này còn chưa hiểu và chưa đầu tư nâng cao giá trị thời gian của bản thân thì có lẽ bạn đang chưa hiểu cách để xây dựng cho bản thân một hành trình giá trị và thành công trong cuộc sống. Cho nên, nếu đọc đến đây mà cảm thấy mình còn chưa cam kết và chưa bắt đầu hành trình đó thì có lẽ bạn nên ngồi xuống lập kế hoạch phát triển bản thân và nâng cao giá trị thời gian của mình ngay đi. Đó mới chính là việc bạn cần làm cho cuộc đời mình.

Học cách quý trọng tài sản thời gian của người khác

Khi bạn hiểu về giá trị thời gian của cả bản thân và người khác rồi, thì bạn phải học cách quý trọng thời gian của người khác. Việc gì bản thân làm được, nghĩ được, xử được thì đừng nhờ vả ai. Hãy học cách tự làm. Việc gì cần hỏi, cần nhờ, cần sử dụng thời gian người khác thì hãy hỏi mình đã tự mình tận nhân lực hay chưa. Khi bản thân đã bỏ hết công hết sức, suy nghĩ hết cách rồi mà vẫn không giải quyết được thì mới đi nhờ. Đừng lạm dụng thời gian của người khác khi bản thân còn nguồn lực. Bên cạnh đó, khi nhờ ai việc gì thì cũng hết sức cẩn trọng và quan tâm đến thời gian mình sử dụng của họ. Nếu có thể thì gói gọn nó sao cho phiền người ta ít nhất có thể. Chỉ bằng cách hành xử như vậy, biết quý trọng và thể hiện sự trân quý thời gian của người khác như vậy thì bạn mới được người khác tiếp tục giúp đỡ những lần sau. Còn nếu bạn xài xạc thời gian của người ta một cách vô trách nhiệm thì đừng mong còn có lần nào nữa nhé.

Cho nên, biết quý trọng thời gian, biết trân trọng thời gian người khác nó là một khả năng cực kỳ quan trọng, tạo cơ hội cho bạn được người khác hỗ trợ và giúp đỡ khi cần. Bằng không, khi không ai người ta thấy cần giúp bạn vì bạn không trân trọng thời gian của người ta thì, đời này thành công làm sao được?

Vậy đi nha. Coi lại tâm thế và cách hành xử với thời gian của bản thân mình, rồi tự hiệu chỉnh để hành trình phía trước được nhiều người tôn trọng, cộng tác và giúp đỡ hơn bạn nhé.

LÀM ĐI, NGHĨ HOÀI!

Nhiều bạn nhắn tin, nói sao cuộc sống của chị nhiều màu sắc quá, thấy chị đi khắp nơi, làm quá trời thứ, em cứ quẩn quanh với cuộc sống của mình, sự nghiệp không xong, gia đình và quan hệ khi on lúc off, cảm xúc xuống lên không biết đâu mà đỡ. Quan trọng là em không hài lòng với cuộc sống của mình, chẳng thấy mình làm được gì, không có thành tựu gì dù đã ở tuổi U40, U50. Cuộc sống cứ lòng vòng như thế không thể thoát ra, không vui vẻ hạnh phúc chút nào, không tận hưởng đã đời miếng nào, không được sống với mong muốn đam mê của mình ngày nào, không dám đưa ra những quyết định và lựa chọn mà bản thân mình khao khát….

Thật ra, trong đời, tôi gặp không ít người như thế. Đưa ra nhiều quyết định và lựa chọn xoay quanh một ai đó khác, có thể là ba mẹ, có thể là vợ chồng hay một người quan trọng trong đời. Phần lớn, lựa chọn này là canh theo thuyết hy sinh, kiểu tại gia tòng phụ xuất giá tòng phu của văn hoá phong kiến, vì không làm như thế thì có vẻ như bạn đang nổi loạn, không ngoan hiền, không ép mình vào đúng khuôn mẫu của xã hội, và vì thế có nguy cơ sẽ trở thành outsider - kẻ ngoại cuộc, không thể hoà đồng vào đám đông, bị xa lánh và có khi bị ném đá và xua đuổi tinh thần. Gì chớ bị loại ra khỏi đám đông luôn luôn là một nỗi sợ to bự đối với nhiều người, vì con người đã quen sống bầy đàn, đã quen hoà vào đám đông để không bị để ý, bị soi mói, bị chĩa mũi dùi. Cho nên, lựa chọn dễ nhất luôn là lựa chọn sống theo cách đám đông đang sống, hy sinh giấc mơ và sự tự do của chính mình để đổi lấy chút bình yên. Mà, có yên được đâu?

Another brick on the wall - Tôi chỉ là một viên gạch nữa trên tường

Xã hội đương nhiên là muốn ta như thế, để dễ dàng quản lý, để dễ dàng giữ trật tự. Giai cấp cầm quyền dù ở đâu họ cũng chỉ cần những con cừu, xếp hàng ngay ngắn và be he đồng thanh khi cần, khi được lệnh, khi điều đó nó tốt cho sự lung linh của họ. Sinh ra thì phải lớn lên như thế, đi học thì phải ngồi im như thế, người lớn nói thì phải khoanh tay mà nghe như thế, tới tuổi thì phải dựng vợ gả chồng như thế, phụ nữ thì phải hy sinh như thế, vv. Những qui định do con người đặt ra để quản trị đám đông biến tất cả chúng ta thành một viên gạch nữa trên tường, và họ cũng chỉ muốn và cần bạn đóng trọn vai như thế thôi, nằm im đó, xếp hàng ngay ngắn và ngậm mồm lại.

Không ai dạy cho chúng ta biết mình sinh ra và vận hành cho tới giờ cũng chỉ là viên gạch, một viên gạch nữa ở trên tường. Ta nhốt hết khát khao, mong muốn, lưạ chọn của mình lại để thuận theo qui định của thế giới bên ngoài. Ta xếp hàng và nằm đó ở trên tường mà chẳng hiểu tại sao mình ở đó. Và ta bắt đầu suy nghĩ lung tung, tại sao cuộc đời lại đối xử với ta như thế? Tại sao số phận nghiệt ngã với ta như thế? Tại sao ta không được là mình? Tại sao ta không được chạy theo những giấc mơ điên dại của mình? Tại sao ta cứ phải hy sinh vì một ai đó khác để đánh mất cả bản thân mình trong cuộc sinh tồn? Tại sao họ được lựa chọn còn ta thì không? Ta làm như thế vì điều gì, để được gì, có fair không, có nên không, và tương lai của ta sẽ như thế nào? Nếu họ bỏ ta, và rồi họ sẽ bỏ thôi vì mâu thuẫn đã lên đến cổ rồi, liệu ta sẽ sống ra sao, sẽ bắt đầu thế nào khi bỗng dưng trở nên bơ vơ lạc lõng?

Bạn nên hiểu rằng, thế giới bên ngoài sẽ luôn như thế, sẽ luôn muốn ép bạn vào chiếc lồng xinh xắn để dễ xử lý, bớt nhức đầu. Người không hiểu ra, sẽ cứ thế mà xếp hàng sống theo, cho đến khi những câu hỏi tại sao làm họ nổ tung não và bắt đầu tìm kiếm một hành trình rất khác. Ai hiểu ra sớm, thì biết rằng bản thân mình có mọi sự tự do và lựa chọn, theo mong muốn và mục đích của bản thân, để sống và làm theo lựa chọn của chính bản thân mình, là mình, chịu trách nhiệm về những lựa chọn của mình, dù tốt hay xấu, thành hay bại, hay hay dở. Nhưng ít ra, bản thân biết rằng mình đang sống, và sự gập ghềnh của cuộc đời cũng chỉ là sắc màu trên những cung đường lựa chọn khác nhau. Are you another brick on the wall? Bạn có phải chỉ là một viên gạch nữa trên tường hay không? Lựa chọn là ở bạn. Nhưng nếu đã hiểu và lựa chọn, thì nên cam chịu, ngậm mồm lại và ngoan ngoãn nằm im, đừng lăn tăn gì nữa hết. Bằng không, thì hãy đưa ra quyết định đừng làm viên gạch nữa, sống theo lựa chọn của chính mình và chịu mọi trách nhiệm về những lựa chọn của bản thân. Vậy thôi! Đừng lăn tăn, đừng đứng núi này trông núi nọ, đừng chọn đằng này mà cứ ngong ngóng đằng kia. Sống vậy khổ lắm, nhé.

Tôi không biết mình muốn gì

Cuộc đời là những lựa chọn, và ai cũng có thể khi chọn đúng lúc chọn sai. Có sao đâu. Mình là con người mà. To err is human - đã là con người thì phải có lỗi lầm, có sai sót, có phải thánh đâu mà làm gì cũng đúng. Tôi cũng vậy. Bạn cũng vậy. Tuy nhiên, khi biết mình chọn sai thì hoặc là bạn chấp nhận nó rồi ngậm miệng lại không than van vì gì cả, tự mình chịu trách nhiệm về lỗi lầm của mình, tự mình đưa ra quyết định thôi thì hy sinh đời bố rồi cứ thế mà sống, cam chịu và bỏ qua những mong cầu của bản thân, không đổ thừa ai hết và không nghĩ ngợi gì nữa cả. Vậy là xong một đời, và tôi OK với điều đó. Hoặc là, tôi hông OK với cách sinh tồn đó và tôi quyết định thay đổi, rồi tự mình đi mà sửa chữa lỗi lầm đó, tự chịu trách nhiệm không đổ thừa ai, tự viết kế hoạch hành động cho đời mình, tự triển khai và vượt qua mọi gian nan phía trước. Tự mình action, tự mình chịu trách nhiệm, tự mình xử ký mọi vấn đề phát sinh, tự mình xoay sở và có nhờ vả ai thì cũng chỉ là được thì tốt không thì thôi. Cuối cùng, đây là cuộc đời của ai nếu không phải của chính mình? Vậy thì đi than thân trách phận kiểu gì, đi đổ thừa người này kẻ nọ kiểu gì?

Nếu bạn còn không biết mình muốn gì, và cho phép mình bị kẹt giữa nhiều mong muốn và lựa chọn, thì đó không phải là lỗi của đời. Đời này lưu manh lắm. Cuộc sống nó vận hành vậy đó. Lựa chọn bày ra trước mắt và rõ ràng thế đó. Rồi bạn chọn đi. Bạn chọn đường nào cũng có cái được cái mất, cái có cái không, cái đẹp cái xấu của nó hết. Chẳng ai trên đời này được cả. Càng không có lựa chọn nào là hoàn hảo cả. Để lên bàn cân mà tự cân. Cân xong, chọn xong thì tự mà biết mình sẽ được gì mất gì, gian nan khó khăn ra sao, rồi thì tự mà giải quyết. Đừng mang cái cảnh tôi không biết không biết phải làm gì cả, ôi giờ thì tôi phải làm sao làm sao ra mà chơi trò nạn nhân. Nếu bạn đang ở đó, thì bạn tự mình đưa mình vào thế kẹt, tự mình ta thán ai oán rồi tự mục xương ra ở đấy chứ chẳng liên quan gì ai cả.

I am who I am - Tôi là chính mình

Còn ai đủ dũng cảm, đủ trách nhiệm, đủ quyết tâm thì lựa chọn đã đời nhất, đầy nắng gió nhất trong đời luôn luôn là lựa chọn được là chính mình, được sống với con người thật của mình, được làm và chịu trách nhiệm về tất cả những gì mình mong muốn. Khó lắm, vì ai người ta cũng muốn biến mình thành viên gạch cả, nên họ sẽ ra sức để phán xét, ném đá, khẩu nghiệp cho tới khi mình gục ngã thì thôi. Họ làm thế để biện minh cho sự hèn nhất, không dám là mình của họ. Nếu ai đó khác làm được, phải chăng là tôi đang quá yếu kém? Nếu ai đó dám sống là họ, phải chăng là tôi mất hết tất cả mọi lý do để biện minh cho sự loay hoay, quanh quẩn của chính mình? Nội chuyện phải đối diện với người đời không là đã đuối lắm rồi, chưa nói tới việc phải tự mình phát quang, tìm đường cho hành trình của riêng mình nữa.

Chọn, là bạn đang rất dũng cảm, vì chẳng gì có sẵn, không có gì dễ dàng trên con đường bạn chọn. Bạn có sẵn sàng chưa? Có đủ kiên nhẫn, đủ sự bao dung, đủ sự bình tĩnh và khả năng để vượt qua hết mọi gian nan phía trước hay chưa? Nếu có, thì chơi thôi, sợ gì. Nếu chưa, thì lo mà đi sắp xếp lại căn bếp nhà mình. Khi có kế hoạch sắp xếp lại mọi thứ trong đời đâu vào đó rồi thì ta bung xoã. Mỗi người sẽ một tình huống, chẳng ai giống ai, chẳng ai học được từ ai. Nhưng khi bạn đã muốn, đã biết cần phải làm gì, sắp xếp ra sao cho phù hợp với hoàn cảnh mình rồi thì mọi thứ còn lại chỉ là action - hành động. Không có gì phải chần chừ loay hoay nữa. Phải dấn thân mới biết được con đường phía trước sẽ mở ra làm sao và có những đèo núi kiểu nào. Tới đâu mình xử tới đó thôi, sợ gì, ăn thua là mình được sống.

Chia phe các trạng thái thật ra là chỉ để bạn tự mình tham khảo, tự mình lựa chọn và hài lòng với lựa chọn của chính mình. Đừng lơ ngơ nghĩ hoài, nghĩ hoài, rồi hỏi hết người này đến kẻ nọ vẫn không dám đưa ra lựa chọn. Nếu cứ quẩn quanh giữa dòng như thế, không rõ ràng với lựa chọn đời mình như thế, thì bạn chỉ đang hoang phí chính khả năng, nguồn lực, năng lượng và thời gian của bản thân mình, Thế, thì tự bạn có tội với mình, chẳng ai khác cả. Rồi, suy nghĩ đi rồi hành động. Làm đi, nghĩ hoài!