ASK - WORK IN PROGRESS

BẠN NẰM ĐÂU TRÊN BÀN CỜ PHÁT TRIỂN?

Công ty, tổ chức nào cũng vậy, khi chạm vào phát triển, đặc biệt là khi tốc độ phát triển quá nhanh quá nguy hiểm như hiện nay, cũng phải nhức đầu câu chuyện con người. Dù quan tâm và đầu tư vào con người đến mấy, thì tổ chức vẫn phải xử khác nhau và đặt để họ khác nhau trong từng kế hoạch phát triển. Tổ chức có thể cam kết phát triển tất cả nhân sự, nhưng chưa chắc tất cả nhân sự đã sẵn sàng về tâm thế và khả năng. Cho nên, thường thì người đi làm chuyên nghiệp sẽ luôn phải đặt câu hỏi là mình ở đâu trong kế hoạch phát triển của công ty, tổ chức, vì không có dòng sông nào đứng yên tại chỗ. Tổ chức rồi sẽ phát triển, có thể nhanh hơn mình tưởng, vậy thì bản thân mình có còn relevant - liên quan hay có khả năng phát triển theo tổ chức đó hay không. Người đi làm mà chỉ biết cắm đầu làm, không học, không chuẩn bị cho the next phase - giai đoạn phát triển tiếp theo sẽ mất đi cơ hội được dấn thân vào những hành trình mới, khi yêu cầu về kiến thức, kỹ năng, tâm thế của the next phase đã khác hơn so với những gì bạn đang sở hữu hôm nay. Are you part of the plan? Bạn có nằm trong kế hoạch phát triển tiếp theo của tổ chức hay không? Câu hỏi quan trọng mà ít người tự hỏi.

Kẹt lại hay chuyển động cùng tổ chức?

Muôn đời và ở đâu cũng vậy, sẽ có người làm theo quán tính, trước giờ được chỉ làm sao thì cứ vậy mà làm, mặc kệ thời thế thay đổi ra sao, mặc kệ cách làm cũ của mình nó work hay không work. Đôi khi, chính vì cách làm cũ còn work trong thời đoạn này nên họ càng tự tin và không dành thời gian học. Có điều, mọi thứ chúng ta biết thứ nhất là vô cùng giới hạn, thứ hai là có vòng đời ngày càng ngắn, trước sau gì cũng lỗi thời. Và khi đã rơi vào thế lỗi thời thì không còn kịp để cập nhật, vì cơ hội mới nó sẽ lướt qua chứ không bao giờ dừng lại để chờ. Cho nên, có những người làm việc rất tốt, thành quả rất tốt cho giai đoạn này, nhưng sẽ bị kẹt lại ở đó trong giới hạn do chính họ vẽ ra, không di chuyển được vào the next phase. Đây luôn là điều đáng tiếc nhất khi xếp cờ người cho tương lai, vì sự kẹt lại đó là do tư duy và sự chuyển động của cá nhân. Cách duy nhất để không bị kẹt lại là chính bản thân họ phải nhận ra mức độ lỗi thời của chính mình trong hành trình cả tổ chức bước vào tương lai, rồi tự mình lao vào cập nhật và phát triển bản thân, tự mình mình chuyển động theo vận tốc của tổ chức.

Đến, dừng lại và học

Trừ phi văn hoá tổ chức quá chuối hoặc lãnh đạo có tư duy xanh rêu thì thôi, chứ môi trường nào, và đặc biệt là ở những tổ chức có tốc độ phát triển nhanh, luôn có rất nhiều bài học mới. Đừng bao giờ nghĩ bạn có một bao kiến thức và kinh nghiệm như túi thần Doreamon rồi tới đâu bạn rút đồ chơi quăng ra tới đó. Quăng hết vui thì bỏ đi tìm chỗ nào mới hơn, ít hiểu biết hơn để quăng tiếp cho thoả cái sự hả hê của mình. Không ai lướt qua một tổ chức vài tháng một năm mà học được gì. Thời gian đó chỉ đủ để bạn hiểu về cách một tổ chức vận hành, hiểu cách bản thân có thể cho gì lấy gì từ tổ chức. Hơn nữa, kế hoạch phát triển của tổ chức đó, và bạn nằm đâu trong sự phát triển có thể là điểm mù và sự lướt qua của bạn đã khiến bạn đánh rơi một cơ hội rất lớn trong đời, để được học và phát triển. Cho nên, khi chưa hiểu bản thân nằm đâu trong the next phase, khi bản thân chưa định hình rõ con đường phát triển sự nghiệp của mình, nên đến, dừng lại và học. Đừng lướt lướt như chơi FB.

Có tiềm năng không có nghĩa là sẽ trở thành

Khi xếp cờ người cho the next phase, người ta sẽ xác định ai là những quân cờ tiềm năng trên bàn cờ mới. Chúc mừng bạn nếu bạn là người “có tiềm năng”, nhưng cũng đừng tưởng “có tiềm năng” nghĩa là bạn sẽ diễn trọn vai mới trên bàn cờ mới. Tiềm năng là thứ nhìn thấy nhưng chưa khai phá, nghĩa là bạn cần phải học, phải hành, phải vấp ngã nhưng quyết liệt đứng lên, chiến đấu tiếp tục và không ngừng cho đến khi chạm vào đích đến của giai đoạn đó. Tiềm năng luôn được nuôi dưỡng bởi tổ chức, nhưng quan trọng hơn là nó cần được nuôi dưỡng bởi chính bạn. Không ai trên đời có thể làm cho ai trở nên giỏi giang nếu bản thân họ không tự mình vẽ ra hành trình học và phát triển của chính bản thân mình. Có tiềm năng không có nghĩa là sẽ trở thành. Đường nào cũng phải học, học thật nhanh, áp dụng thật nhiều, đặt câu hỏi, đặt mục tiêu mới cho bản thân mỗi ngày để bản thân luôn chuyển động về phía hiện thực của tiềm năng.

Cho nên, đi làm cũng phải hiểu cờ, và biết mình nằm đâu trong ván cờ hiện tại, tương lai. Đừng nằm im đó và say sưa trong dòng chảy công việc hàng ngày mà quên mất sự sẵn sàng của bản thân đối với tương lai. Cờ xếp lại, có khi ta không còn nằm trên bàn cờ mới. Where are you? Bạn nằm đâu trên bàn cờ phát triển tiếp theo?

Trên đời này không ai là giỏi toàn diện, không có ai là hoàn hảo, không có ai là 100% sẵn sàng cho tất cả những gì cần làm và đang làm. Tất cả chúng ta tại mọi thời điểm trong đời, ngay cả tại những đỉnh cao thành công nhất, vẫn cứ là work-in-progress - đang trong quá trình tiến hoá. Và người giỏi, người xuất sắc, người lãnh đạo là những người hiểu rõ hơn ai hết mình luôn trong tình trạng work-in-progress, cho nên họ không bao giờ ngừng học, không bao giờ ngạo mạn, không bao giờ coi thường ai, vì họ biết bản thân mình vẫn còn đang trong quá trình hoàn thiện.

Đừng tưởng người thành công, giỏi giang là 100% tự tin vào bản thân mọi lúc mọi nơi. Lầm chết. Họ cũng có những thứ không sure, nhiều thứ không biết, vạn chuyện không rành. Có điều, không biết thì học cho nó biết, không sure thì tham khảo ý kiến chuyên gia, không rành thì tạo không gian cộng tác với những người rất rành, rồi nhờ đó mà học thôi chứ có gì đâu. Họ đâu phải là thánh mà thứ gì cũng biết, quyết định nào cũng đúng, việc gì làm cũng thành công. Họ cũng khối lần thất bại đó thôi. Chẳng qua là người đời hay làm to chuyện thành công nên quên nhìn thấy thất bại, không ở bên cạnh nên không hề biết những quyết định sai, không phải người thân nên không nhìn thấy những lần gục ngã về cảm xúc. Họ cũng chỉ là người thường thôi, nhưng người thường này hiểu được nguyên lý thành công, nguyên lý không ngừng phát triển bản thân mang tên work-in-progress. Gặp khó khăn trắc trở thì họ live through it - vượt qua nó, grow through it - phát triển bản thân cho mình lớn lên và lớn hơn vấn đề nan giải đó, không cho phép cái thứ đang làm khó mình nó đè bẹp ý chí, tinh thần và khả năng của bản thân mình. Họ fight - chiến đấu qua tất cả những gập ghềnh, không phải vì họ giỏi, mà vì họ biết mình chưa đủ giỏi và luôn luôn phải học, phải cập nhật để lớn lên.

Ngược lại, người không hiểu nguyên lý này có thể rơi vào 2 thế. Một là hoàn toàn sợ hãi, tự ti, không chút tự tin nào vào bản thân, vì nghĩ ai người ta cũng giỏi và xuất sắc hơn mình rồi, có quăng dép chạy cũng không chạy lại. Càng nghĩ như vậy, họ càng sợ hãi, khép kín, lùi lại, lẳng lặng núp vào chỗ tối để không ai nhìn thấy hay hỏi đến. Dần dà, người đời quên luôn họ, không nhớ về sự tồn tại của họ, không để ý đến cảm xúc hành vi của họ, lướt qua họ như không khí mà không chút bận tâm. Vì không hiểu tất cả mọi người đều là work-in-progress nên họ phân tầng người giỏi người dở, rồi tự viết tên mình vào trong ô “kém cạnh”, đóng khung mình trong cái đội “chẳng thể bằng ai”, rồi vì thế mà đâm ra nhụt chí, chán nản, buông bỏ hết không thèm cố gắng. Chỉ vì một chút hiểu lầm mà chôn cả đời như thế, có đáng không? Come on! Làm ơn bước ra khởi động lại đi! Có ai trên đời này là giỏi hết đâu. Tất cả chúng đều là work-in-progress - những bức tranh đang được vẽ, những tác phẩm đang hoàn thiện, những đứa trẻ đang học mỗi ngày để lớn lên. Không có ai là hoàn hảo. Chỉ có kẻ đào tẩu hoàn hảo. Chưa làm gì đã bỏ chạy mà thôi bạn.

Sai lầm của thế thứ hai là mấy đứa ngạo mạn, kênh kiệu, không biết trời cao đất rộng, tưởng thế giới này là cái thang cụt ngủn leo tới đỉnh là xong, là hết, là đứng trên nóc nhà thế giới rồi. Sorry nha mấy đứa. Vũ trụ này vi diệu lắm. Leo tới đâu nó mở thêm đường tới đó. Leo cả đời cũng không tới đỉnh, vì làm gì có đỉnh, vì thời gian và không gian là vô tận, vì những thứ loài người tưởng mình biết thật ra cứ như là thầy bói mù xem voi mới sờ được cái chân. Ván cờ vũ trụ thấy một ô tưởng một bàn. Lầm chết! Cho nên, cứ giữ cho sự hiếu kỳ dẫn dắt mình mở tiếp con đường mới, dấn thân vào hành trình mới, khám phá những ô cờ mới. Đừng có xong một ô tưởng là giải mã hết vũ trụ, rồi ngồi đó rung đùi lên mặt. Ngày xưa còn sống kiểu đó vài ba năm. Giờ, với tốc độ phát minh của thế kỷ này, vài ba ngày là người ta quên bén. Ở đó mà kênh với kiệu.

Leader là người hiểu ai cũng có thể tụt lại phía sau ngay lập tức và bất cứ lúc nào nếu không học hỏi, rèn luyện, và hoàn thiện từng ngày. Trong khi người khác ngồi than thân trách phận, buồn chán, hoang mang thì họ giành thời gian đó để học tập và lớn lên. Vậy, nên họ xuất chúng. Vậy, nên họ giỏi lên từng ngày, bỏ xa kẻ ngồi lướt face và dí mặt vào chuyện lá cải. Vậy thôi à! Chả có bí mật bí quyết quái gì ở đây. Đừng có hớt hải cả đời chạy đi tìm bí kíp nên quên cả học. Everyone is a work-in-progress. Tất cả chúng ta đều là tác phẩm đang hoàn thiện. Cứ tập trung hoàn thiện mỗi ngày ai rồi cũng thành người giỏi mà thôi.